Luật Giá sửa đổi 2025: Những điểm mới doanh nghiệp cần lưu ý

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Giá sửa đổi 2025 là điều chỉnh thẩm quyền tổ chức triển khai thực hiện bình ổn giá tại địa phương. Theo quy định sửa đổi, trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện bình ổn giá được chuyển từ Ủy ban nhân dân cấp huyện sang Ủy ban nhân dân cấp xã, trên cơ sở phân công của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Sự điều chỉnh này nhằm bảo đảm sự thống nhất của Luật Giá với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới, đồng thời tránh khoảng trống pháp lý trong việc triển khai các biện pháp bình ổn giá tại cơ sở.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện bình ổn giá, việc thay đổi đầu mối thực hiện tại địa phương có thể ảnh hưởng đến quá trình phối hợp, cung cấp thông tin, thực hiện yêu cầu báo cáo hoặc tham gia các chương trình bình ổn giá khi có biến động bất thường về giá.

Luật Giá sửa đổi 2025 sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Phụ lục số 02 về Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, nhằm bảo đảm sự đồng bộ với các luật mới được ban hành hoặc sửa đổi trong thời gian gần đây, đồng thời tháo gỡ một số vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác định giá của bộ, ngành và địa phương.

Đáng chú ý, Luật bổ sung dịch vụ sử dụng hạ tầng trong khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ số tập trung, khu công nghệ cao và cụm công nghiệp đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước vào danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá. Thẩm quyền định giá cụ thể thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Quy định này có ý nghĩa thực tiễn đối với doanh nghiệp đầu tư, vận hành hoặc sử dụng hạ tầng trong khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao có nguồn vốn ngân sách nhà nước. Doanh nghiệp cần theo dõi quyết định giá cụ thể tại địa phương để xác định chi phí sử dụng hạ tầng và nghĩa vụ tài chính liên quan.

Luật Giá sửa đổi 2025 bổ sung một số dịch vụ giám định ngoài tố tụng tư pháp trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và kỹ thuật hình sự vào danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá. Theo đó, các dịch vụ này do tổ chức giám định tư pháp công lập là đơn vị sự nghiệp công lập hoặc Văn phòng giám định tư pháp thực hiện. Thẩm quyền định giá tối đa thuộc các bộ, ngành quản lý chuyên môn trong lĩnh vực giám định tư pháp.

Sự bổ sung này góp phần tạo cơ sở pháp lý rõ hơn cho việc quản lý giá dịch vụ giám định ngoài tố tụng tư pháp, bảo đảm tính minh bạch trong việc xác định chi phí giám định, nhất là trong các vụ việc dân sự, thương mại, lao động, hành chính hoặc các tranh chấp có nhu cầu sử dụng kết luận giám định ngoài tố tụng.

Luật Giá sửa đổi 2025 điều chỉnh thuật ngữ và chủ thể thực hiện hoạt động thanh tra trong lĩnh vực giá để phù hợp với pháp luật về thanh tra. Theo đó, cụm từ “thanh tra chuyên ngành về giá” được thay thế bằng “thanh tra trong lĩnh vực giá”. Chủ thể thực hiện hoạt động thanh tra cũng được điều chỉnh phù hợp với cơ quan thanh tra thực hiện chức năng thanh tra trong lĩnh vực giá theo quy định của pháp luật về thanh tra.

Tuy nhiên, Luật vẫn duy trì cơ chế kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá và thẩm định giá, bảo đảm hoạt động kiểm tra, giám sát về giá, kê khai giá, niêm yết giá, định giá và thẩm định giá không bị gián đoạn.

Đối với doanh nghiệp, việc thanh tra, kiểm tra trong lĩnh vực giá vẫn là rủi ro tuân thủ cần được quản trị. Doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ giá, phương án giá, hợp đồng, hóa đơn, chứng từ, tài liệu kê khai giá, niêm yết giá và các căn cứ hình thành giá để có thể giải trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc cắt giảm một số điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá. Cụ thể, Luật bãi bỏ yêu cầu trường hợp thành viên góp vốn là tổ chức thì người đại diện theo ủy quyền của tổ chức góp vốn phải là người có thẻ thẩm định viên về giá đăng ký hành nghề tại doanh nghiệp.

Sự thay đổi này giúp đơn giản hóa điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi hơn cho tổ chức góp vốn vào doanh nghiệp thẩm định giá.

Đối với doanh nghiệp thẩm định giá hoặc nhà đầu tư muốn tham gia lĩnh vực thẩm định giá, đây là điểm cần lưu ý khi thiết kế cơ cấu góp vốn, nhân sự hành nghề, điều kiện cấp phép và hồ sơ pháp lý doanh nghiệp.

Luật Giá sửa đổi 2025 sửa đổi tên gọi của một số bộ, ngành gắn với thẩm quyền quản lý nhà nước về giá để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước. Việc cập nhật này có ý nghĩa kỹ thuật pháp lý nhưng rất cần thiết, vì thẩm quyền định giá, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra hoặc quản lý chuyên ngành trong lĩnh vực giá thường gắn trực tiếp với tên cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Đối với doanh nghiệp, khi thực hiện thủ tục về giá, thẩm định giá, kê khai giá hoặc làm việc với cơ quan quản lý chuyên ngành, cần kiểm tra lại đúng cơ quan có thẩm quyền theo quy định mới để tránh nộp hồ sơ sai đầu mối hoặc áp dụng văn bản không còn phù hợp.

Luật Giá sửa đổi 2025 tiếp tục thể hiện chủ trương tăng cường phân quyền, phân cấp trong quản lý giá, đặc biệt đối với một số nhóm dịch vụ công và dịch vụ có tính địa phương. Một số nhóm dịch vụ như dịch vụ kiểm dịch y tế, y tế dự phòng; điều trị nghiện bằng thuốc thay thế; máu toàn phần và chế phẩm máu; dịch vụ kiểm nghiệm mẫu thuốc; dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và dịch vụ vệ sinh công cộng; dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng tại chợ đầu tư từ nguồn vốn nhà nước có thể do bộ, ngành hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh định giá cụ thể hoặc phân cấp định giá phù hợp với thực tiễn.

Sự phân quyền, phân cấp này có thể giúp địa phương chủ động hơn trong việc điều chỉnh giá phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội, chi phí thực tế và yêu cầu quản lý tại địa phương.

Đối với doanh nghiệp cung cấp hoặc sử dụng các dịch vụ nêu trên, cần theo dõi quyết định giá tại địa phương, quy định phân cấp và hướng dẫn của bộ, ngành liên quan để cập nhật chi phí và nghĩa vụ tuân thủ.